Giáo án Ngữ văn lớp 6 sách KNTT - Tuần 20 - Năm học 2026-2027 (Tích hợp năng lực số và AI)

Nội dung text: Giáo án Ngữ văn lớp 6 sách KNTT - Tuần 20 - Năm học 2026-2027 (Tích hợp năng lực số và AI)

1. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động 5. Luyện tập: nhập vai Thuỷ Tinh (câu 7) và tổng kết (8 phút) a) Mục tiêu: Nói được suy nghĩ, cảm xúc của Thuỷ Tinh sau khi thua cuộc bằng ngôi thứ nhất, phù hợp với sự việc trong truyện; tổng kết nội dung, nghệ thuật. b) Nội dung: Cá nhân lập ý ở phần 1 phiếu 77A, kể trong nhóm bốn; hai HS kể trước lớp; tổng kết nhanh. c) Sản phẩm: Lời kể nhập vai; phần 1 phiếu 77A. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Ghi ý, kể trong nhóm. Phát phiếu 77A. Nêu câu hỏi: Lời kể gợi ý (GV giữ để đối chiếu): 7. Thử tưởng tượng em là Thuỷ Tinh và nêu Ta là Thuỷ Tinh, chúa vùng nước thẳm. Ta đã hô những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật sau khi bị mưa, gọi gió, dâng nước ròng rã mấy tháng trời thua cuộc. (SGK tr. 13) mà vẫn không thắng được Sơn Tinh. Ta tức giận Yêu cầu: xưng “ta”; điều nói ra phải hợp với việc vì đến sau Sơn Tinh mà mất Mị Nương. Sức ta Thuỷ Tinh đã làm trong truyện (cách tổ chức đã kiệt, ta đành rút quân, nhưng lòng vẫn còn oán theo SGV tr. 21: HS có thời gian chuẩn bị ý, kể hận. Từ nay, năm nào ta cũng sẽ dâng nước đánh trong nhóm bằng lời nói, vài em kể trước lớp). Sơn Tinh. Giao cá nhân ghi ý vào phiếu (2 phút), rồi kể – Chấp nhận lời kể khác khi xưng ngôi thứ nhất, trong nhóm bốn (2 phút). có cảm xúc (tức giận, tiếc nuối, mệt mỏi ) và suy nghĩ hợp với truyện (không kể những việc truyện không có như Thuỷ Tinh thắng, Thuỷ Tinh làm lành với Sơn Tinh). Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Trả lời câu gợi rồi ghép thành lời kể. Gợi HS lúng túng: Thuỷ Tinh thua vì sao? Lúc Dự kiến trả lời: rút quân Thuỷ Tinh thấy thế nào? Về sau Thuỷ – Thua vì sức đã kiệt mà đồi núi cứ cao lên; thấy Tinh làm gì? tức giận, mỏi mệt; về sau hằng năm dâng nước báo thù. Bước 3. Báo cáo, thảo luận Hai HS kể; lớp nhận xét theo hai câu hỏi. Mời hai HS kể trước lớp. Lớp nhận xét theo hai câu hỏi: Bạn có xưng “ta” suốt lời kể không? Điều bạn kể có đúng với truyện không? Nhận xét lời kể ở cột GV theo điều thật sự nghe được. 6
2. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 4. Kết luận, nhận định Trả lời câu hỏi tổng kết. Tổng kết nhanh: Truyện có những chi tiết kì ảo Dự kiến trả lời: nào? Những chi tiết ấy giúp gì cho câu chuyện? – Tài vẫy tay nổi cồn bãi, mọc núi đồi; gọi gió, hô mưa; “nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu”: làm nổi bật sức mạnh hai vị thần, cuộc chiến thêm dữ dội, hấp dẫn. III. Tổng kết. Nội dung: lí giải hiện tượng lũ lụt hằng năm; ca ngợi sức mạnh, ước mơ chế ngự thiên tai của người Việt cổ. Nghệ thuật: nhiều chi tiết kì ảo; các sự kiện nối nhau theo quan hệ nguyên nhân – kết quả. ⇒ Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là truyền thuyết lí giải lũ lụt và ca ngợi người anh hùng chống thiên tai. Hoạt động 6. Vận dụng: con người làm ra và điều khiển trợ lí AI trong ứng dụng mô phỏng truyện (6 phút) a) Mục tiêu: Chỉ ra trợ lí có dùng AI trong ứng dụng do con người làm ra; con người chọn dữ liệu, đặt quy tắc, quyết định trợ lí làm việc gì; giải thích từng câu trả lời của trợ lí theo chữ trên thẻ. b) Nội dung: Cặp đôi đọc thẻ 77B (mô phỏng: trợ lí “Hỏi Thuỷ Tinh” trong ứng dụng “Truyện Việt 3D” trả lời câu hỏi của bạn An), trả lời ba câu hỏi. c) Sản phẩm: Ba câu trả lời trên thẻ 77B. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Đọc thẻ, trả lời vào thẻ. Giáo dục AI – [6.A1.1] (Tính chủ động của con Dự kiến trả lời: người): phát thẻ 77B (mô phỏng một kết quả có – Câu 1: Nhóm lập trình viên làm ứng dụng đã thể gặp; trên lớp không mở ứng dụng thật). làm ra trợ lí. Họ quyết định: dữ liệu cho trợ lí học (chỉ toàn văn truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh trong SGK); quy tắc trả lời (chỉ trả lời bằng điều truyện kể, ngoài truyện thì trả lời “Truyện không kể điều này.”); cách xưng hô (Thuỷ Tinh xưng “ta”). 7
3. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Giao cặp (3 phút): đọc ba điều nhóm làm trợ lí đã – Câu 2: Hai câu đầu hỏi điều truyện có kể — quyết định, đối chiếu từng câu trả lời với điều ấy truyện có câu “Thuỷ Tinh đến sau, không lấy và với truyện, trả lời ba câu. được vợ, đùng đùng nổi giận, đem quân đuổi theo, đòi cướp Mị Nương.” và câu “ hằng năm Thuỷ Tinh làm mưa gió, bão lụt dâng nước đánh Sơn Tinh.” — nên theo điều (1), (2) trợ lí trả lời bằng chính điều truyện kể, xưng “ta” theo điều (3). Câu thứ ba hỏi điều truyện không kể (món ăn), câu thứ tư đề nghị đổi truyện, nên theo điều (2) trợ lí trả lời “Truyện không kể điều này.” – Câu 3: Không. Theo thẻ, người xem không đổi được dữ liệu và quy tắc; trợ lí trả lời theo dữ liệu và quy tắc nhóm lập trình viên đã đặt. Muốn trợ lí trả lời khác đi thì nhóm làm trợ lí phải đổi dữ liệu hoặc quy tắc. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Tìm câu văn, đối chiếu điều (2). Gợi câu 2: Mở SGK tr. 10 – 12, tìm câu văn kể Dự kiến trả lời: vì sao Thuỷ Tinh đánh Sơn Tinh. Truyện có kể – Câu văn: “Thuỷ Tinh đến sau, không lấy được Thuỷ Tinh thích ăn gì không? Điều (2) trên thẻ vợ, đùng đùng nổi giận, đem quân đuổi theo, đòi nói gì về trường hợp ấy? cướp Mị Nương.” Truyện không kể món ăn; điều (2): điều truyện không kể thì trả lời “Truyện không kể điều này.” Bước 3. Báo cáo, thảo luận Trình bày. Mời ba cặp, mỗi cặp một câu. Hỏi thêm: Nếu Dự kiến trả lời: nhóm làm trợ lí cho nó học thêm một câu chuyện – Có thể thay đổi, vì theo điều (1), (2) trợ lí trả khác về Thuỷ Tinh không có trong SGK, câu trả lời bằng dữ liệu được chọn cho nó học; dữ liệu lời của trợ lí có thể thay đổi không? Vì sao? khác thì câu trả lời có thể khác. Việc chọn dữ liệu là do con người quyết định. Bước 4. Kết luận, nhận định ⇒ Trong tình huống trên thẻ, trợ lí có dùng Đánh giá bằng lời: đạt khi nêu đủ người làm ra AI do con người làm ra: con người chọn dữ trợ lí và ba điều họ quyết định; giải thích được liệu cho nó học, đặt quy tắc và quyết định nó mỗi câu trả lời bằng điều (1), (2), (3) và câu văn làm việc gì; trợ lí trả lời theo dữ liệu, quy tắc SGK; nêu được người xem không đổi được trợ lí, ấy và không tự đổi được. chỉ nhóm làm trợ lí mới đổi được dữ liệu, quy tắc. Minh chứng là thẻ giấy. 8
4. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động 7. Viết kết nối với đọc: lập ý đoạn văn tưởng tượng ngoại hình (6 phút) a) Mục tiêu: Chọn nhân vật, tìm chi tiết tài năng, hành động trong truyện làm căn cứ và lập ý cho đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) tưởng tượng ngoại hình nhân vật. b) Nội dung: Đọc yêu cầu Viết kết nối với đọc (SGK tr. 13); lập ý ở phần 2 phiếu 77A; viết đoạn ở nhà. c) Sản phẩm: Phần 2 phiếu 77A; đoạn văn nộp ở tiết 78. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Đọc, trả lời, lập ý vào phiếu. Mời một HS đọc bốn dòng thơ của Nguyễn Dự kiến trả lời: Nhược Pháp và yêu cầu (SGK tr. 13). Nêu yêu – Thơ tưởng tượng Sơn Tinh có một mắt ở trán, cầu: phi hổ trắng trên cạn; Thuỷ Tinh râu ria quăn Hãy ghi lại tưởng tượng của em bằng một đoạn xanh, cưỡi lưng rồng. Truyện không ghi những văn (khoảng 5 – 7 câu). (SGK tr. 13) nét ấy — đó là tưởng tượng riêng của nhà thơ. Hỏi: Bốn dòng thơ tưởng tượng những gì về hai – Lập ý mẫu: Thuỷ Tinh — chi tiết “gọi gió, gió thần? Những điều ấy có ghi trong truyện không? đến; hô mưa, mưa về”, “đùng đùng nổi giận” → Hướng dẫn lập ý (cách tổ chức theo SGV tr. 21: tưởng tượng: dáng cao lớn, áo màu xanh sóng nét ngoại hình được tưởng tượng tự do nhưng biển, mắt sáng loé khi giận. dựa trên tài năng, hành động của nhân vật trong truyện): chọn một hoặc cả hai nhân vật; ghi hai chi tiết tài năng, hành động trong truyện; ghi nét ngoại hình em tưởng tượng gợi từ mỗi chi tiết. Giao cá nhân (2,5 phút). Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Trả lời, ghi ý. HS lúng túng: hỏi “Một vị thần dời được núi, bốc Dự kiến trả lời: được đồi thì đôi tay, vóc dáng có thể thế nào?” – Tay to khoẻ, vóc dáng vạm vỡ, vững chãi như núi. Bước 3. Báo cáo, thảo luận Hai HS đọc ý; lớp kiểm. Mời hai HS đọc ý đã ghi; lớp kiểm: mỗi nét ngoại hình có gắn với một chi tiết trong truyện không? 9
5. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 4. Kết luận, nhận định Đoạn gợi ý (GV giữ để đối chiếu khi chấm, Nhắc tiêu chí: đoạn khoảng 5 – 7 câu; nói về không phát cho HS chép): ngoại hình một hoặc cả hai nhân vật; nét tưởng Trong tưởng tượng của em, Thuỷ Tinh là một vị tượng có thể tự do nhưng gắn với tài năng, hành thần cao lớn, khoác tấm áo màu xanh của sóng động trong truyện; không chép lại bốn dòng thơ. biển. Tóc và râu thần dài, lúc nào cũng ướt như Giao nhiệm vụ ở mục Hướng dẫn về nhà. vừa từ dưới nước đi lên. Đôi mắt thần sáng quắc, mỗi khi nổi giận lại loé lên như tia chớp. Thần chỉ cần giơ tay gọi là gió kéo đến, cất tiếng hô là mưa trút xuống. Khi Thuỷ Tinh đùng đùng nổi giận, cả đất trời như rung chuyển theo bước chân thần. Hình dáng ấy cho em thấy sức mạnh dữ dội của nước lũ mà người xưa muốn kể lại. Hướng dẫn về nhà Nhiệm vụ về nhà Sản phẩm dự kiến Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) tưởng tượng Đoạn văn; phiếu 77A. ngoại hình Sơn Tinh, Thuỷ Tinh hoặc một trong hai nhân vật theo ý đã lập ở phần 2 phiếu 77A; mỗi nét ngoại hình gắn với một chi tiết tài năng, hành động trong truyện. Nộp đầu tiết 78; GV trả có nhận xét ở tiết 79. Hoàn thiện thẻ 77B nếu chưa xong. Đọc lại các Thẻ 77B. câu văn có dấu chấm phẩy trong đoạn “Một người ở vùng núi Tản Viên ” (SGK tr. 10) để chuẩn bị tiết Thực hành tiếng Việt (SGK tr. 13). Điều chỉnh sau bài dạy (nếu có) ................................................................................................................ ................................................................................................................ 10