Giáo án Ngữ văn lớp 6 sách KNTT - Tuần 8 - Năm học 2026-2027 (Tích hợp năng lực số và AI)

Nội dung text: Giáo án Ngữ văn lớp 6 sách KNTT - Tuần 8 - Năm học 2026-2027 (Tích hợp năng lực số và AI)

1. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 3. Báo cáo, thảo luận Đọc bài; nhận xét bài bạn. Mời 2–3 HS đọc cụm danh từ đã tạo; lớp nhận Dự kiến trả lời: xét đã điền đúng cột chưa. – Cột phụ trước thường chỉ số lượng (những, hai, Hỏi thêm: Các từ ở cột phụ trước thường cho biết tất cả). Cột phụ sau thường nêu đặc điểm (mới điều gì? Các từ ở cột phụ sau thường cho biết tinh, màu đỏ), xác định vị trí trong không gian, điều gì? thời gian (này, kia, ấy, trong cặp, hôm qua). Bước 4. Kết luận, nhận định Sửa phiếu nếu sai; ghi vở. Chốt; nhận xét phần 1 phiếu 29A đạt khi ba cụm ⇒ Ở dạng đầy đủ, cụm danh từ gồm ba phần: có nghĩa, cột giữa là danh từ, từ ngữ thêm vào phần trung tâm ở giữa, phần phụ trước và đúng cột. HS ghi từ chỉ hoạt động vào cột giữa phần phụ sau. Trung tâm của cụm danh từ là (ví dụ “viết”) thì hỏi lại: từ ấy chỉ đồ vật hay chỉ danh từ. Các từ ở trước danh từ trung tâm hoạt động? thường thể hiện số lượng của sự vật mà danh từ trung tâm biểu hiện. Các từ đứng sau danh từ trung tâm thường nêu đặc điểm của sự vật, xác định vị trí của sự vật trong không gian, thời gian (SGK tr. 66). Hoạt động 3.1. Luyện tập: bài tập 1 (7 phút) a) Mục tiêu: Tìm đúng bốn cụm danh từ trong hai câu ở bài tập 1; chỉ ra danh từ trung tâm, phần phụ trước, phần phụ sau và ý nghĩa của phần phụ. b) Nội dung: Đối chiếu theo cặp kết quả bài tập 1 (SGK tr. 66) đã làm ở nhà; điền bốn cụm danh từ vào phần 2 phiếu 29A theo ba phần; nêu ý nghĩa của phần phụ khi trình bày. c) Sản phẩm: Phần 2 phiếu 29A: bốn cụm danh từ, đúng danh từ trung tâm, đúng phần phụ trước, phần phụ sau; lời giải thích ý nghĩa của phần phụ. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Đối chiếu kết quả câu a đã tìm ở nhà. + Bài tập 1 (SGK tr. 66): Tìm cụm danh từ trong Dự kiến trả lời: những câu sau: II. LUYỆN TẬP a. Nhưng trời rét quá, khách qua đường đều rảo Bài tập 1 bước rất nhanh, chẳng ai đoái hoài đến lời chào – a. khách qua đường (khách: danh từ trung tâm; hàng của em. qua đường: phần phụ sau, bổ sung ý nghĩa về đặc điểm cho danh từ trung tâm); lời chào hàng của em (lời: danh từ trung tâm; chào hàng, của em: phần phụ sau, miêu tả, hạn định danh từ trung tâm) (SGV tr. 105). 6
2. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh b. Tất cả các ngọn nến bay lên, bay lên mãi rồi Đối chiếu kết quả câu b; điền phiếu. biến thành những ngôi sao trên trời. Dự kiến trả lời: Giao cặp đôi đối chiếu cụm danh từ đã tìm ở nhà – b. tất cả các ngọn nến (ngọn nến: danh từ trung ở cả hai câu, điền vào phần 2 phiếu 29A; khi tâm; tất cả các: phần phụ trước, bổ sung ý nghĩa trình bày, nêu ý nghĩa của phần phụ. chỉ tổng thể sự vật (tất cả) và chỉ số lượng (các)); những ngôi sao trên trời (ngôi sao: danh từ trung tâm; những: phần phụ trước, chỉ số lượng; trên trời: phần phụ sau, miêu tả, hạn định danh từ trung tâm) (SGV tr. 105). Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Làm cặp, điền phiếu. Cho 3 phút. Gợi cặp còn lúng túng: Trong mỗi Dự kiến trả lời: câu, những từ nào chỉ người, vật? Từ ấy có từ – Từ chỉ người, vật có từ ngữ đi kèm: khách (qua ngữ nào đi kèm bổ sung nghĩa không? đường), lời (chào hàng, của em), ngọn nến (tất cả các), ngôi sao (những, trên trời). Bước 3. Báo cáo, thảo luận Trình bày; bổ sung. Mời 2 cặp trình bày, mỗi cặp một câu; cặp khác Dự kiến trả lời: bổ sung. – “Trời” trong câu a là danh từ đứng một mình, Hỏi thêm: Trong câu a, “trời” có phải là cụm không có từ ngữ đi kèm bổ sung nghĩa, nên danh từ không? Vì sao? không phải cụm danh từ; ở câu b, “trời” nằm trong phần phụ sau “trên trời”. Bước 4. Kết luận, nhận định Sửa phiếu. Chốt; nhận xét: đạt khi tìm đủ bốn cụm và tách ⇒ Muốn tìm cụm danh từ, xác định danh từ đúng danh từ trung tâm. Cặp nào chỉ ghi trung tâm rồi tìm các từ ngữ đi kèm bổ sung “khách”, “lời” thì hỏi: còn từ ngữ nào đi kèm bổ nghĩa cho nó ở phía trước và phía sau. sung nghĩa cho danh từ ấy? 7
3. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động 3.2. Luyện tập: bài tập 2 (7 phút) a) Mục tiêu: Tìm được một cụm danh từ trong truyện Cô bé bán diêm, xác định danh từ trung tâm và tạo được ba cụm danh từ khác từ danh từ trung tâm đó. b) Nội dung: Sáu nhóm, mỗi hai nhóm đọc lướt một trang văn bản (SGK tr. 61; tr. 63; tr. 64), làm bài tập 2 (SGK tr. 66) theo ba bước vào phần 3 phiếu 29A. c) Sản phẩm: Phần 3 phiếu 29A của mỗi nhóm: một cụm danh từ có trong văn bản (ghi trang), danh từ trung tâm, ba cụm danh từ mới có nghĩa. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Nghe hướng dẫn, theo dõi mẫu: cả ba cụm mới + Bài tập 2 (SGK tr. 66): Tìm một cụm danh từ đều giữ danh từ trung tâm “ngôi nhà”. trong truyện Cô bé bán diêm. Từ danh từ trung tâm trong cụm từ đó, hãy tạo ra ba cụm danh từ khác. Hướng dẫn ba bước: tìm một cụm danh từ → xác định danh từ trung tâm → tạo ba cụm danh từ khác; làm mẫu với “hai ngôi nhà” (tr. 62): những ngôi nhà ấy, ngôi nhà xinh xắn kia, ngôi nhà của tôi (ví dụ ở SGV tr. 105). Chia sáu nhóm theo hai bàn liền nhau: nhóm 1, 2 Nhận trang văn bản của nhóm. đọc lướt SGK tr. 61; nhóm 3, 4 đọc lướt tr. 63; Dự kiến trả lời: nhóm 5, 6 đọc lướt tr. 64 (truyện đã đọc ở tiết Bài tập 2 27–28, chỉ cần tìm cụm danh từ). Nhóm ghi kết – Nhóm 1, 2 (tr. 61): “chiếc tạp dề cũ kĩ của em”; quả vào phần 3 phiếu 29A. danh từ trung tâm: chiếc tạp dề; ba cụm mới: một chiếc tạp dề mới, những chiếc tạp dề kẻ ô, chiếc tạp dề của mẹ tôi. – Nhóm 3, 4 (tr. 63): “những bức tường dầy đặc và lạnh lẽo”; danh từ trung tâm: bức tường; ba cụm mới: bức tường vôi trắng, hai bức tường ấy, những bức tường của lớp học. – Nhóm 5, 6 (tr. 64): “buổi sáng lạnh lẽo ấy”; danh từ trung tâm: buổi sáng; ba cụm mới: buổi sáng hôm nay, những buổi sáng mùa đông, một buổi sáng đầy nắng. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Làm nhóm, ghi phiếu. Cho 3 phút. Gợi nhóm chậm: gạch dưới các từ chỉ người, vật trong phần văn bản; chọn từ có nhiều từ ngữ đi kèm. Nhắc: ba cụm mới giữ nguyên danh từ trung tâm, mỗi cụm thêm từ ngữ khác nhau ở phía trước hoặc phía sau. 8
4. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 3. Báo cáo, thảo luận Báo cáo; nhóm cùng trang nhận xét, bổ sung. Mời 3 nhóm, mỗi trang văn bản một nhóm, đọc – Chấp nhận cụm danh từ khác có trong trang kết quả; nhóm cùng trang nhận xét, nêu thêm văn bản được giao (ví dụ “một em gái nhỏ đầu cụm khác đã tìm. trần, chân đi đất”, “ngôi nhà xinh xắn có dây trường xuân leo quanh” ở tr. 61; “một tấm rèm bằng vải màn”, “một con ngỗng quay” ở tr. 63; “tất cả những que diêm còn lại trong bao” ở tr. 64), khi nhóm xác định đúng danh từ trung tâm và ba cụm mới có nghĩa. Bước 4. Kết luận, nhận định ⇒ Từ một danh từ trung tâm, có thể thêm Chốt; nhận xét: đạt khi cụm tìm được có trong những từ ngữ khác nhau ở phía trước, phía văn bản (ghi trang), đúng danh từ trung tâm, ba sau để tạo nhiều cụm danh từ, mỗi cụm cho cụm mới giữ danh từ trung tâm và có nghĩa. biết một điều cụ thể về sự vật. Nhắc giữ phiếu 29A để dùng ở tiết 30. Hoạt động 4. Vận dụng: công cụ AI tách cụm danh từ có đúng không? (6 phút) a) Mục tiêu: Vận dụng hiểu biết về cụm danh từ để kiểm tra kết quả của một công cụ AI mô phỏng; nêu hai thành phần huấn luyện và các bước hoạt động chính của công cụ. b) Nội dung: Đọc thẻ mô phỏng 29B (công cụ tách cụm danh từ trong câu “Các bạn nhỏ lớp em quyên góp những cuốn sách cũ.”), trả lời bốn câu hỏi: dữ liệu và thuật toán; thứ tự các bước; cụm tách sai, cách sửa, bước gây sai; việc người dùng cần làm với kết quả. c) Sản phẩm: Bốn câu trả lời trên thẻ 29B; một câu kết luận về việc kiểm tra kết quả của máy. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Đọc thẻ, gạch dòng nói về dữ liệu và cách học Giáo dục AI – [6.C1.1] (Đặc điểm chính của AI): của công cụ. phát thẻ 29B (mô phỏng, không dùng công cụ thật); giới thiệu: một số công cụ AI xử lí ngôn ngữ có thể tách câu thành các cụm từ để tìm xem câu nói về ai, về cái gì. Giao nhóm đôi đọc thẻ, trả lời bốn câu hỏi trong 3 phút. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Trả lời bốn câu hỏi vào thẻ. Gợi: Công cụ “học” từ đâu? Bước nào phải làm Dự kiến trả lời: trước khi ghép cụm? Ở bước D, “quyên góp” chỉ – Công cụ học từ rất nhiều câu đã được người đồ vật hay chỉ hoạt động? tách từ, ghi loại từ, gạch chân cụm danh từ; phải tách từ, ghi loại từ rồi mới ghép cụm; “quyên góp” chỉ hoạt động. 9
5. Biên soạn: Lop6.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 3. Báo cáo, thảo luận Trình bày; cặp khác bổ sung. Mời 2 cặp trình bày, mỗi cặp hai câu; cặp khác Giáo dục AI: (1) Hai thành phần huấn luyện: dữ bổ sung. Hỏi thêm: Nếu dữ liệu huấn luyện có liệu (rất nhiều câu tiếng Việt đã được người tách thêm nhiều câu có từ “quyên góp” được ghi đúng từ, ghi loại từ, gạch chân cụm danh từ) và thuật là động từ, kết quả có thể thay đổi thế nào? toán (cách học: tìm quy luật những từ nào thường đi kèm danh từ). (2) Thứ tự: B (nhận câu) → C (tách từ) → D (ghi loại từ) → A (ghép cụm danh từ) → E (đưa ra danh sách). (3) Cụm (2) “quyên góp những cuốn sách cũ” không phải cụm danh từ vì “quyên góp” chỉ hoạt động, không phải danh từ; sửa thành “những cuốn sách cũ” (những: phần phụ trước; cuốn sách: phần trung tâm; cũ: phần phụ sau). Bước gây sai: bước D ghi “quyên góp” là danh từ, nên ở bước A công cụ ghép “quyên góp” vào cụm. (4) Kiểm tra lại từng cụm bằng kiến thức đã học (trung tâm phải là danh từ, từ ngữ đi kèm bổ sung nghĩa cho danh từ), đối chiếu SGK hoặc hỏi thầy cô; không chép nguyên kết quả. Câu hỏi thêm: dữ liệu như vậy có thể giúp công cụ ghi đúng loại từ của “quyên góp”, nhưng kết quả vẫn phải được kiểm tra. Bước 4. Kết luận, nhận định Sửa câu trả lời trên thẻ nếu sai. Đánh giá bằng lời: đạt khi nêu đúng hai thành ⇒ Công cụ AI được huấn luyện bằng dữ liệu phần, xếp đúng thứ tự, chỉ ra cụm sai, sửa đúng và thuật toán, rồi làm theo các bước đã học; và nêu việc kiểm tra lại; không chấm điểm riêng kết quả có thể sai, nên người dùng phải dùng phần AI. Lưu ý: thẻ mô phỏng một cách làm đơn hiểu biết của mình (như kiến thức về cụm giản; công cụ thật có thể làm theo cách khác danh từ) để kiểm tra trước khi dùng. nhưng vẫn có thể sai. Giao nhiệm vụ ở mục Hướng dẫn về nhà. 10